‘Peter Brook was de kracht die ons voortstuwde’, zegt Shantala Shivalingappa


De danseres haalt herinneringen op aan de dagen dat ze optrad voor de theatervisionair en de vele manieren waarop hij haar ambacht vormgaf

De danseres haalt herinneringen op aan de dagen dat ze optrad voor de theatervisionair en de vele manieren waarop hij haar ambacht vormgaf

Mijn eerste herinnering aan Peter: begin 1990, zittend met hem in zijn kantoor aan de Bouffes du Nord in Parijs, terwijl hij het verhaal vertelde van de storm en beschreef Miranda’s karakter aan mij. Meer dan wat hij zei, werd ik getroffen door zijn stralende aanwezigheid, zijn doordringende blauwe ogen en zijn levendigheid. Het was het begin van een nieuw en groots avontuur voor mijn 14-jarige zelf. Hij opende voor mij de deuren van een dappere nieuwe wereld, vol met de meest wonderlijke mensen, ruimtes en verhalen.

Een paar maanden later hadden we de eerste de storm workshop, met de gekozen groep van gemengde etniciteiten. Nooit een keer het script of het verhaal aangeraakt, een week lang brachten we de hele dag door met fysieke en vocale oefeningen en verschillende soorten games. We luisterden naar elkaars verhalen en talen, we zongen en dansten samen, we zetten korte scènes op in verzonnen talen of zonder woorden. Het was een ruimte van oneindige mogelijkheden, van verkenning en experiment, van geen remming of oordeel, van speelsheid, en altijd van uiterste focus.

Lees | Het verborgen hiernamaals van heldendichten: Karthika Naïr over Peter Brook en de bewerkingen van de ‘Mahabharata’

Elke dag stond ik versteld van de dingen die we deden, en ik had ontzag voor elk lid van de groep, voor hun grenzeloze creativiteit, vrijheid en bereidheid om zich overal in te storten. Velen van hen werkten al jaren met Peter samen en brandden met een bijzondere intensiteit. Ik daarentegen was extreem verlegen, de jongste van de groep, en altijd de laatste die meedeed voor een improvisatie of oefening.

De ‘levendheid’ van de verbeelding

Peter was de kracht die ons voortstuwde, het hart waaromheen alles klopte en tot leven kwam. Er straalde van hem absolute rust en zachtheid uit, en toch een enorme intensiteit: een combinatie die ik diep meeslepend vond. Ik besteedde veel tijd aan het discreet observeren van hem, gebiologeerd door hoe hij bewoog tussen diepe aandacht en bijna kinderlijk gelach.

Peter Brook (links) met zijn acteurs Romane Bohringer (rechts) en Ken Higelin tijdens een repetitie van 'The Tempest'

Peter Brook (links) met zijn acteurs Romane Bohringer (rechts) en Ken Higelin tijdens een repetitie van ‘The Tempest’ | Fotocredit: AFP

Die opwindende eerste week begon met een jaar van repetities, de wereld rondreizen en samen optreden. Onvergetelijk! de storm was een magische voorstelling en het publiek werd erdoor betoverd.

Dat ene jaar heeft me diep getransformeerd en gevormd, op meer manieren dan ik kon doorgronden. Ik herinner me dat Peter in interviews uitlegde dat een van de redenen waarom hij mij als Miranda koos, mijn opleiding was in klassieke Indiase dans. Afgezien van de voor de hand liggende fysieke discipline, legde hij uit hoe die training een bepaalde kwaliteit van bewustzijn en gevoeligheid voor mijn aanwezigheid en lichaamstaal had gegeven, en hoe het me had geleerd mezelf opzij te zetten en personages en verhalen te belichamen.

Lees | Peter Brook: de constante innovator

Peter was altijd heel zachtaardig en geduldig met mij. Hij zou me dingen uitleggen op een manier waar ik me in kon vinden. Hij zou zeggen: “Weet je hoe je je lichaam in een bepaalde houding houdt, volgens elk personage, wanneer je danst? Ook voor Miranda moet je een passende houding vinden.” Ik luisterde aandachtig naar zijn woorden en probeerde zo goed mogelijk te begrijpen wat hij bedoelde. Ik stortte me op het werk met het openhartige vertrouwen van een 14-jarige.

10 jaar vooruitspoelen, en ik was opnieuw bij Bouffes du Nord, dit keer om Ophelia te spelen, in het Engels, voor Peter’s productie van De tragedie van Hamlet. Weer een jaar van opwindende repetities, reizen en optredens met een ander geweldig gezelschap. Deze keer was ik nog dieper geboeid door de woorden van Peter, altijd verbaasd over hoe hij complexe ideeën met zo’n helderheid en eenvoud kon uitleggen. Hij zou zeggen: “Theater is als het leven, maar in gecomprimeerde tijd en ruimte. Om dat te laten werken, heb je een hoge intensiteit en hoge kwaliteit nodig.”

Ik deed mijn best om alles waar hij over sprak toe te passen, zoals kwaliteit en waarheid brengen in elk woord en elk gebaar, en de emotie laten opkomen in plaats van deze te ‘spelen’. Hij sprak over het belang van timing, van muzikaliteit en ritme, van stilte en stilte, van absolute aandacht en een scherp gevoel voor elk detail. Hij sprak over het allergrootste belang van levendigheid van de verbeelding en van diep naar elkaar luisteren.

Shantala Shivalingappa

Shantala Shivalingappa | Fotocredit: Koen Broos

Als danseres kon ik me hier gemakkelijk in vinden, maar het was een heel andere en uitdagende oefening om een ​​complex en dramatisch personage als Ophelia te belichamen. Ik heb me ingezet om haar tot leven te brengen met alle passie van een 24-jarige.

Het ambacht in vraag stellen

Tien jaar later bevond ik me opnieuw in een oefenruimte in Parijs met Peter en een groep van zijn acteurs voor Het koord, een film van zijn zoon, Simon Brook, waarin de camera een deel van Peters werkproces zou vastleggen, namelijk zijn legendarische oefeningen. Het was een intense en vreugdevolle week waarin we de luxe hadden om ons te wijden aan het ontdekken van het ambacht van theater zonder een voorstelling voor te bereiden. En daar leek Peter ook van te genieten.

Lees | Hoe Peter Brook’s ‘Mahabharata’ creatieve geesten over de hele wereld beïnvloedde

Het was zo’n geschenk om weer met hem aan de slag te kunnen. Ik moest denken aan de kracht om dingen tot het absolute minimum te strippen en te werken met de ‘levendheid’ van de verbeelding: een paar bamboestokken de stormschipbreuk, sommige tapijten en kussens waren het kasteel van Hamlet, en een lijn op datzelfde tapijt werd een koord dat hoog werd opgespannen.

Daarna heb ik Peter nog een paar keer ontmoet. Hij hield van verhalen vertellen en luisteren, en toonde grote interesse in wat ik aan het doen was; hij was altijd vol humor en lichtheid. De laatste keer dat ik hem ontmoette was in februari 2020, in de Bouffes du Nord, voor een vertoning van zijn Storm-project. Hij sprak weinig, maar was vol warmte, zoals altijd.

Peter stortte zich hartstochtelijk en meedogenloos in het leven en theater, onophoudelijk het ambacht in twijfel trekken, geheel nieuwe dimensies ontrafelen en verkennen. Hij transformeerde mensen en wakkerde hun geest aan, veranderde de manier waarop we theater benaderen, bekijken, bedenken en maken. Wat een buitengewoon wezen. Wat een bijzonder leven. En wat een zegen om hem te hebben gekend en getuige te zijn van iets van die grootsheid, om geraakt te zijn door zijn schitterende uitstraling.

Voor Peter nu is ‘de rest stilte’. Voor ons zal zijn enorme aanwezigheid door de stilte blijven schijnen.

De schrijver is een Kuchipudi en hedendaagse danser, choreograaf en af ​​en toe een acteur.

Leave a Reply

Your email address will not be published.